به گزارش حیات، هشت سال پیش در بیست و سومین روز از ماه محرم، اشغالگران و تروریستهای مزدور آنان، در جنایتی هولناک، در شهر سامرا، به تخریب حرم مطهر حضرت امام هادی علیه السلام و امام حسن عسکری علیه السلام دست زدند و لعن و ننگ و نفرین ابدی را برای خویش خریدند.به بهانه سالگرد تخریب حرمین امامین عسگریین علیهم السلام در سامرا، نگاهی تاریخی به آستان عسکریین و موقعیت تاریخی و جغرافیایی شهر سامراء داریم.حرکت بى سابقه در طول تاریخبامداد است؛ هنگام اذان صبح. همه جا تاریک است. انگار تمام تاریکى تاریخ یکجا جمع شده، انگار شب نمى‏خواهد چنبره‏اش را از روى زمین جمع کند. ولوله‏اى شهر را فرا گرفته، عجیب وضعیتى است. مى‏گویند عده‏اى با لباس نیروهاى امنیتى عراق، وارد صحن حرم عسگریین علیهماالسلام شده‏اند و پس از بستن دست و پاى خدام و نگهبانان حرم که اتفاقا آن شب برخلاف رویه معمول، تعدادشان خیلى کم بوده، دو بمب قوى را یکى در سرداب و دیگرى را زیرگنبد در کنار ضریح مطهر قرار داده‏اند و به سرعت آنجا را ترک کرده‏اند و بعد ...قسمت‏هاى زیادى از گنبد طلاپوش سامرا از بین رفت، یکى از گلدسته‏ها فرو ریخت، سرداب ویران شد و قلب‏هاى بسیارى شکست. آن شب سامرا عزادار شد. نجف و کاظمین و کربلا و بقیع عزادار شدند، شیعه عزادار شد. آن شب بشریت براى همیشه تاریخ عزادار شد.بررسى چرایى و علل وقوع این حادثه دردآلود و تلخ، جدای از واقعیت حزن‏انگیز آن، امرى لازم و ضرورى به نظر مى‏رسد.این اهانت به حرم ائمه معصومین تقریبا در طول تاریخ بی‌همتاست و جز اهانت و‌ها‌بیان سلفى و حکام بنى‌العباس به مرقد حضرت امام حسین در کربلا، نظیرى براى آن نمى‏توان یافت.تاریخچۀ بقعه و آستان عسکریینبقعه و آستان عسکریین، امام هادی و امام حسن عسکری سلام الله علیهما، شهر تاریخی سامراء را در تاریخ به عنوان شهر مذهبی ثبت کرده است. تلاش و همت قابل تقدیر و تحسین خلیفه ها و حکم رانان دوره های اسلامی و بزرگ مردان دینی و سیاسی برای احیا و توسعه حرم مطهر، آن شهر را زنده نگه داشته است.1- بنای اولیۀ حرمامام هادی علیه السلام علی بن محمد بن علی بن موسی الرضا در دوم رجب 214 در قریه ابواء نزدیک مدینه به دنیا آمد و در عصر متوکل، براساس اجبار او، در 243 ق از مدینه رهسپار سامراء شد، زیرا شنیده بود که در مدینه پیروان و طرف دارانی یافته و او را امام می دانند.1آن حضرت در مسیر راه خود ابتدا وارد بغداد شد و مورد استقبال فراوان قرار گرفت و آن گاه به سامراء رفت. ایشان در طول دوران امامت تحت نظر متوکل و سپس مستعین و معتز قرار داشت. بیست سال و نه ماه در سامراء اقامت کرد و سرانجام، در روز چهارشنبه 26 جمادی الآخر 254 در منزل خود، کوی معروف به «شارع ابواحمد»، از دنیا رفت. تشییع جنازه ایشان با شکوه فراوان و گریه و شیون دوست دارانش برگزار شد و او را به منزل خود بازگردانده در همان خانه شان به خاک سپردند.2این خانه را امام هادی از فرزند یک نصرانی خریده بود و بسیار بزرگ و وسیع بود و ظاهراً تمامی صحن شریف امروزی را در برمی گرفت.براساس منابع، پیکر آن بزرگوار را وسط حیاط خانه اش دفن کردند و چندی بعد فرزندش، حسن بن علی ملقب به عسکری(ف 260 ق) را در کنار قبر او به خاک سپردند.3این خانه در حلقه پادگان های نظامی قرار داشت و زائران و دوست داران آن دو بزرگوار از پنجره ای که به سمت خیابان باز شده بود آنان را زیارت می کردند و در مسجد مقابل، که اکنون رواق پشت سر مطهر است، نماز زیارت می خواندند.4 تولیت، حفظ و نگه داری این مکان در دست شیعیان بود. امام حسن علیه السلام خادمی داشت که در این خانه ساکن بود و هرگاه قسمتی از آن خراب می شد آن را ترمیم می کرد. این امر تا 328 ق، پایان عصر غیبت صغری، ادامه داشت.5این شاید نخستین بنایی باشد که بر فراز قبر آن بزرگواران قرار داشت. 2- اولین مرقداما بنای مرقد توسط ناصر الدوله حمدانی شیعی، برادر سیف الدوله، برای قبر این دو بزرگوار ساخته شد. او در 333 ق، اطراف سامراء را دیوار کشید6.قبه ای برای حرم بناکرد و روی صندوق قبر پوشش قیمتی قرار داد و خانه هایی را در اطراف حرم برای زائران ساخت.از دیگر پادشاهان آل بویه که در این راه منشأ اثر شده اند می توان معزالدوله را نام برد. او در 337 ق گنبد و صحنی برای حرم ساخت و حوض و سردابی در آن تعبیه کرد و ضریحی از چوب پیرامون قبر برافراشت این سومین عمارتی بود که برپا می شد.7عضد الدوله دیلمی، اقدام های زیادی در بازسازی و توسعه حرم امامان شیعه انجام داد که می توان به کارهای او در خصوص حرم امام حسین علیه السلام و امام علی علیه السلام اشاره کرد. وی در تزیین و تجهیز حرم عسکریین نیز تلاش های بسزایی کرد. در 368 ق حرم را با ساج تزیین نمود و ضریح را با پارچه دیبا پوشانید، رواق و صحن را بازسازی کرد و پیرامون صحن را نیز دیوار کشید. از دیگر کارهای او بازسازی گنبد و ضریح مرقد بود که عمده این کار را با طرح و نقشه های جدیدی به اجرا درآورد. این کار پنج سال طول کشید و ساختار اصلی آن هم چنان موجود است.81.[ابن خلکان، وفیات الاعیان و انباء ابناء الزمان، 2/435]2..[یعقوبی، تاریخ یعقوبی، ترجمه عبدالمحمد آیتی، 1/513، 535 ـ 536]3.[ابن خلکان، همان، 1/373]4.[مصلح الدین مهدوی، تاریخچه شهر سامرا، 27 ـ 28]5..[صحتی سردرودی، سیمای سامرا، سینای سه موسی، 75 ـ 76]6..[موسوی الزنجانی، جوله فی اماکن المقدسه، 125]7.[میلانی، عتبات عالیات عراق، 176 ـ 176؛ مصلح الدین مهدوی، همان 28]8.[موسوی الزنجانی، همان، 126؛ مصلح الدین مهدوی، همان، 30]